De Autoriteit Financiële Markten (AFM), de toezichthouder op de financiële markten, maakt zich zorgen omtrent verstrekte aflossingsvrije hypotheken. Niet alleen het aantal aflossingsvrije hypotheken, maar ook de hoogte van verstrekte aflossingsvrije hypotheken baart de AFM zorgen. Aflossingsvrije hypotheken in combinatie met oplopende werkloosheid en dalende huizenprijzen kunnen huiseigenaren in de problemen brengen.

Aflossingsvrije hypotheek
Er is sprake van een aflossingsvrije hypotheek, als er geen vorm van aflossing tegenover de lening staat. Als er een hypotheek verstrekt wordt op een woning, staan de meeste geldverstrekkers toe dat een deel van de lening aflossingsvrij is. Dit aflossingsvrije deel varieert bij de meeste geldverstrekkers tussen de 50% en 70%. Een aflossingsvrije lening is voor een huiseigenaar de goedkoopste optie, omdat er alleen rente betaald hoeft te worden (geen lasten voor aflossing of vermogensopbouw). De aflossingsvrije lening zal op enig moment wel afgelost moeten worden uit overige middelen.

Tophypotheek
Er is sprake van een tophypotheek als de lening die verstekt is, hoger is dan de waarde van de woning. In de afgelopen jaren waren twee van de drie hypotheken (bij nieuwe hypotheken) tophypotheken.

Ondanks dat Nederlandse hypotheekverstrekkers van oudsher vrij terughoudend zijn met het verstrekken van (te) hoge hypotheken, komt dat ook hier de laatste jaren steeds vaker voor. Met vrij veel gemak wordt een tophypotheek verstrekt, waarvan een deel aflossingsvrij is.

Risico aflossingsvrije hypotheek
Een tophypotheek, waarvan een deel aflossingsvrij is, kan door omstandigheden problemen voor de eigen woningbezitter opleveren. Als de woning verkocht wordt (al dan niet omdat de lasten te hoog worden), dan kan er een restant schuld blijven bestaan. Er is immers maar voor een deel afgelost (of vermogen opgebouwd voor toekomstige aflossingen), waardoor er nog een grote schuld staat. Als de woning minder waard is geworden, bestaat de mogelijkheid dat de schuld groter is dan de opbrengst van de woning. De eigenaar kan dan met een restantschuld blijven zitten.

Zo lang er geen noodzaak is om de woning te verkopen en de lasten betaald kunnen blijven worden, heeft de woningbezitter geen probleem. Zodra er echter een noodzaak ontstaat om de woning te verkopen (bijvoorbeeld door werkloosheid) dan kan het probleem wel actueel worden.

Een aflossingsvrije hypotheek levert dus weliswaar relatief lage maandlasten op, maar het is altijd verstandig om een bedrag opzij te zetten, dat kan worden aangewend voor als de woning onverhoopt met een verlies wordt verkocht.